สาระธรรม

สายการปฏิบัติซกเช็น

หลายท่านอาจเคยได้ยินคำว่า “ซกเช็น” ซึ่งเป็นคำย่อของคำว่า “ซกปา” (สมบูรณ์ อุดม) และ “เช็มโบ” (ใหญ่) เป็นชื่อคำสอน หนทางปฏิบัติ และผลจากการปฏิบัติที่ครูได้รับมอบคำสอน ได้ฝึกฝน และได้นำมาสอนต่อให้แก่กัลยาณมิตรผู้สนใจในประเทศไทย 

ผู้ปฏิบัติซกเช็นมีความจำเป็นจะต้องเข้าใจความเป็นมาและสายการปฏิบัติของคำสอนนี้ ซกเช็นเป็นคำสอนลึกซึ้งที่สืบมาจากแต่โบราณกาลของทิเบตและหิมาลัย ในปัจจุบันคุรุอาจารย์และนักวิจัยจำนวนมาก ดังเช่น พระอาจารย์เท็นซิน นัมตัก พระอาจารย์นัมไค นอร์บุ ศาสตราจารย์ทุบเต็น พุนซก มีความเห็นพ้องต้องกันว่าหากไม่เข้าใจซกเช็น ก็จะไม่สามารถเข้าใจจิตวิญญาณแบบทิเบตได้อย่างครบถ้วน 

คำสอนซกเช็นถ่ายทอดมาในสองสำนักคือ ยุงตรุงเพิน (พุทธเพิน) สืบมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรชางชุง (ก่อนศตวรรษที่ 7)  และญิงมา (หลังศตวรรษที่ 7) ซึ่งสืบมาจนถึงปัจจุบัน

คำสอนซกเช็นนี้มีมาก่อนที่พระพุทธศาสนาแบบที่เรารู้จักในปัจจุบันจะเกิดขึ้น ตั้งแต่ก่อนสมัยพระพุทธเจ้าเติมปา เชินรับ (เวลาในคัมภีร์ 18,000 ปีก่อน เวลาตามหลักฐานโบราณคดี ประมาณ 4,000 ปีก่อน) และพระพุทธเจ้าศรีศากยมุนี 

ผู้ปฏิบัติธรรมที่ได้ศึกษาค้นคว้าและนักประวัติศาสตร์ศาสนาที่ศึกษาเรื่องของทิเบตอย่างลึกซึ้งทราบว่าคำสอนนี้สืบมาจากพระอาทิพุทธกุนตุ ซังโป (สมันตภัทร)

นิกายยุงตรุงเพินระบุไว้อย่างชัดแจ้งถึงการสืบคำสอนมาเป็น 6 สาย ดังนี้

(1) สายคำสอนซึ่งเรียกว่า “เตเชก กงเบ จุดปา” สืบผ่านพระหทัยของพระพุทธเจ้า
1. พระพุทธเจ้ากุนตุ ซังโป ทรงมอบคำสอนให้แก่พระพุทธเจ้าแสงกระจ่าง (เชนลา เออกา)
2. พระพุทธเจ้าแสงกระจ่าง ทรงมอบคำสอนให้แก่พระพุทธเจ้าแซนเม เออเต็น
3. พระพุทธเจ้าแซนเม เออเต็น ทรงมอบคำสอนให้แก่พระพุทธเจ้าชีเม ซุกพุด (ผู้เป็นอดีตชาติของพระพุทธเจ้าเติมปา เชนรับ ผู้ได้รับการขนานนามว่าเป็นศาสดาแห่งพุทธตันตระ)
4. พระพุทธเจ้าชีเม ซุกพุด ทรงมอบคำสอนให้แก่พระมารดาซังซา รังซุนและพระบิดาทรูเช็น นังเต็น

(2) สายคำสอนซึ่งเรียกว่า “เซ็มปา ตายี จุดปา” สืบจากสัญญาณของพระโพธิสัตว์
จากพระมารดาซังซา รังซุนและพระบิดาทรูเช็น นังเต็น สายคำสอนสืบมาเป็นสามทาง ได้แก่
– ลาเวิน ยงสุ ตักปา – พระผู้เผยแผ่คำสอนซกเช็นในหมู่เทพ
– ลูเวิน ยีชี ญิงโบ – พระผู้เผยแผ่คำสอนซกเช็นในหมู่นาค
– เกียเช็น มิลู ซัมเล็ก – พระผู้เผยแผ่คำสอนซกเช็นในหมู่มนุษย์

(3) สายคำสอนซึ่งเรียกว่า “ทูตบ เญียนคุง จุดปา” สืบจากการฟังของมหาสิทธา

(4) สายคำสอนซึ่งเรียกว่า “ตาจูร์ โลซาเว จุดปา” สืบจากการแปลของนักแปล

(5) สายคำสอนซึ่งเรียกว่า “เลโทร เตรจิ จุดปา” สืบจากคุรุผู้ค้นพบธรรมสมบัติ

(6) สายคำสอนซึ่งเรียกว่า “ตกเต็น เญียมจิ จุดปา” สืบจากคุรุที่ปฏิบัติธรรมจนเกิดการตระหนักรู้

คำสอนซกเช็นแห่งยุงตรุงเพินในปัจจุบันมีต้นกำเนิดดังกล่าวข้างต้นและได้มีการเผยแผ่เป็น 3 สาย ได้แก่
1. สายอาทรี
2. สายชางชุง เญียนจุด
3. สายซกเช็น

คำสอนซกเช็นแบ่งเป็นคำสอนย่อย ได้แก่
1. เซ็มเต ว่าด้วยความกระจ่างแห่งจิต
2. ลงเต ว่าด้วยความว่างแห่งจิต
3. แมนงักเต ว่าด้วยการประสานระหว่างความว่างและความกระจ่าง

คำสอนยังแบ่งเป็นสามลำดับดังนี้
1. ฉี – ฐาน มุมมองเกี่ยวกับการปฏิบัติซึ่งต้องเข้าใจก่อนปฏิบัติ รวมทั้งการปฏิบัติที่ต้องปฏิบัติก่อนที่เรียกว่า “เงินโดร”
2. ลัม – หนทางปฏิบัติ ได้แก่ เทกเชิด ซึ่งเป็นเทคนิคการภาวนาเพื่อให้เข้าใจสภาวะที่แท้แห่งจิต
3. ทรีผู – ผลการปฏิบัติ ได้แก่ เทอกัล ซึ่งเป็นการปฏิบัติเกี่ยวกับแสงจนเกิดผล

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *